Leeswijzer | Programmabegroting 2027-2030

Ook dit jaar wordt de programmabegroting digitaal gepresenteerd, via de applicatie Pepperflow. De programmabegroting is een omvangrijk geheel vol financiële, cijfermatige gegevens en tekstuele toelichtingen hierop. Om u hierin wegwijs te maken en er tevens voor te zorgen dat u uit de programmabegroting de maximale informatie haalt, is deze leeswijzer opgesteld.

Uitgangspunt voor de begroting 2027 is het coalitieakkoord 2026-2030 “Samen vooruit”. Anders dan voorgaande jaren, heeft de coalitie ervoor gekozen om de programmabegroting op te stellen conform de voorgeschreven taakvelden (programma's) van Iv3. Dit betekent dat de begroting nu bestaat uit 9 programma's. Het coalitieprogramma is vertaald in thema's en themalijnen ("Wat willen we bereiken?"), waarin is weergegeven wat we de komende 4 jaar willen bereiken. Vervolgens zijn de themalijnen uitgewerkt in de 9 programma's (“Wat gaan we ervoor doen?”). Middels de gekleurde klavertjes in de programma's is de relatie tussen de programma's en de thema's vanuit het coalitieakkoord aangegeven.

Programma-opzet

De begroting 2027 kent de volgende programma's:

Nr.	Programma	Inhoud
0	Bestuur en ondersteuning	Kosten van bestuur, burgerzaken, bedrijfsvoering (overhead), belastingen en algemene inkomsten zoals het gemeentefonds
1	Veiligheid	Brandweer, crisisbeheersing, openbare orde en handhaving binnen de gemeente
2	Verkeer, vervoer en waterstaat	Aanleg en onderhoud van wegen, verkeer, parkeren, havens en openbaar vervoer
3	Economie	Bevordering van lokale economie, bedrijventerreinen, ondernemersloket en toerisme/promotie
4	Onderwijs	Huisvesting en beleid rond (openbaar) onderwijs, leerlingenvervoer en leerplicht
5	Sport, cultuur, recreatie, landschap en natuur	Sportaccommodaties, cultuurvoorzieningen (musea, bibliotheken) en openbaar groen/recreatie
6	Sociaal domein	Wmo, jeugdzorg, participatie, bijstand en ondersteuning van inwoners die zorg of inkomen nodig hebben
7	Volksgezondheid en milieu	Volksgezondheid (GGD), riolering, afvalinzameling, milieubeheer en begraafplaatsen
8	Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en leefomgeving	Ruimtelijke planning, grondexploitatie, woningbouw en vergunningverlening

Verder volgen, als vanouds, na de programma's de paragrafen en de financiële begroting.

Paragrafen

1. Lokale heffingen – Overzicht van gemeentelijke belastingen en tarieven, beleid en effecten voor lokale lastendruk.

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing – Risico's in kaart brengen en de financiële buffer (weerstandscapaciteit) om die op te vangen.

3. Onderhoud kapitaalgoederen – Beleid en financiële consequenties van onderhoud aan wegen, riolering, gebouwen, groen en water.

4. Financiering – Treasurybeleid: leningen, rentelasten, kasbeheer en risico's rond financiering.

5. Bedrijfsvoering – Interne organisatie, personeel, ICT en overhead die de uitvoering van beleid ondersteunen.

6. Verbonden partijen – Deelnemingen, gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden met bestuurlijk/financieel belang.

7. Grondbeleid – Visie en uitvoering van grondexploitatie, verwerving en uitgifte van grond.

8. Openbaarheidsparagraaf (Wet open overheid, Woo) – Beschrijft de voortgang van actieve en passieve openbaarmaking, de informatiehuishouding, de Woo-contactpersoon en de besteding van Woo-middelen.

Financiële begroting

In dit onderdeel is een recapitulatie van de baten en lasten voor het begrotingsjaar en meerjarig opgenomen. Voorts vindt u hier:

• een overzicht van de incidentele baten en lasten, inclusief toelichting van de individuele posten;

• het overzicht structureel begrotingssaldo;

• de investeringsstaat 2027-2030;

• stand en verloop van reserves en voorzieningen;

• een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen;

• een overzicht omtrent de opbouw van de algemene uitkering 2027-2030.