Voortgang programma 2
Binnen het programma Landschap, Landbouw en Plattelandseconomie ligt de focus op de volgende punten, dit naast de gebruikelijke projecten die u van ons kent zoals uitvoering van het bomenplan, realiseren van de wandelknooppuntennetwerk, uitdragen van het DNA van Eijsden-Margraten (Cittaslow), ondersteuning lokaal ondernemerschap en vrijetijdseconomie, beheer en onderhoud van de openbare ruimte etc..
Plattelands- en Vrijetijdseconomie
Het Uitvoeringprogramma (UVP) Plattelands- en Vrijetijdseconomie 2024 is gericht is op ondersteuning van gebiedsontwikkeling (Landgoed Kasteel Oost en Hoogcruts), (regionale) projecten (Dataportaal Limburg, Knopen Lopen en kennis-infocentrum Stroopstoken) en ondersteuning van activiteiten en events met name op basis van de vijf pijlers van de regionale 'Visie Vrijetijdseconomie - Bestemming Zuid-Limburg 2030’. Hierbij dragen we het DNA van Eijsden-Margraten uit o.a. op basis van het Cittaslow-gedachtegoed (o.a. participatie van Cittaslow Ambassadeurs). Daarnaast zullen we in 2024 vanuit onze ambitie bezien waar in het meerjarenperspectief de kansen liggen en waar de benodigde samenwerking en verbinding tot stand kan worden gebracht om vooral ook externe partners te betrekken en te binden. Naast samenwerking tussen Landbouw, Landschap en Plattelands- en Vrijetijdseconomie zetten we in op samenwerking en duurzame ontwikkeling met buurgemeenten in/van onze (lands)grensregio. Bij de ontwikkeling en uitvoering streven we naar balans tussen landschap en leefomgeving en een veilig en gezond ondernemersklimaat. Hierbij hanteren we met name ook de pijlers uit de Visie Vrijetijdseconomie als instrumentarium: Kwaliteit, Verleiden en Spreiden, Beleving (en ontsluiten), Vernieuwing en Ondernemerschap gecombineerd met de kernwaarden van Cittaslow.
Landschapspark Grenzeloos Bocageland
In het tweede kwartaal 2024 zal de samenwerkingsovereenkomst tussen de Kernpartners van het Landschapspark Grenzeloos Bocageland en de vzw Regionaal Landschap Haspengouw & Voeren worden ondertekend. Het Parkbureau van het Landschapspark is inmiddels van start gegaan met de invulling van de governance (organisatie en bemensing). Voor de subregio Heuvelland (Lijn-50 gemeenten) is een regionale gebiedscoördinator aangetrokken. Voor de vestiging van de hoofdzetel van het Regionaal Parkbureau is gekozen voor het Vlaams Cultureel Centrum Voeren ‘De Voerpoort’ in Moelingen (B). De komende periode zal het Parkbureau actief aan de slag gaan voor het Landschapspark op basis van het eerder vastgestelde Masterplan en Operationeel plan.
Grenspark Jeker & Maas
Op grond van de samenwerkingsovereenkomst sinds 2023 werken de gemeenten Eijsden-Margraten, Maastricht, Riemst, Visé, Oupeye en Bassenge samen met het Regionaal Landschap Haspengouw & Voeren bij de ontwikkeling van het Grenspark Jeker & Maas. Doel is, binnen het samenwerkingsverband, verder bouwend op de 20-jarige samenwerking rond het wandelroutenetwerk Sint-Pietersberg de volgende doelen te halen: het realiseren van een groener en duurzamer Grenspark en eco-toerisme inzetten als stuwende kracht voor de ontwikkeling van het Grenspark als florerende plek voor bewoners, ondernemers en bezoekers. De ontwikkeling van het grenspark draagt tevens bij aan de gewenste spreiding van toerisme/bezoekers in onze grensregio. Op dit moment wordt na aanmelding van een mogelijke Interreg aanvraag namens de deelnemende partners een eerste aanvraag voorbereid met de genoemde partners (Nederland, Vlaanderen en Wallonië).
Zowel Grenspark Jeker & Maas als Landschapspark Grenzeloos Bocageland zijn kansrijke projecten die mogelijk voor de toekomst tot andere inzichten en een gezamenlijke agenda kunnen leiden om de waarde van het gebied en het belang van duurzame ontwikkeling als grensgemeenten (inclusief Visé) meer strategisch voorop te gaan stellen.
Lokaal beleid Verblijfsrecreatie
Gemeentelijk beleids-afwegingskader Verblijfsrecreatie
Op grond van het Bestuursakkoord bereiden wij op dit moment ter vaststelling het gemeentelijk beleids-afwegingskader voor de vestiging van nieuwe of uitbreiding bestaande verblijfsaccommodaties voor. Als leidraad worden hierbij een aantal afwegingen gemaakt waaronder toekomstbestendigheid, kwaliteit, in balans met leefbaarheid, duurzaamheid.
Integrale afstemming van initiatieven in Eijsden-Margraten
Binnen de samenwerking van de Regionale Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg (16 gemeenten en provincie) worden initiatieven uit Eijsden-Margraten ook regionaal getoetst op grond van een integraal regionaal afwegingskader.
Stimulering gezond ondernemersklimaat
Met de uitbreiding van het netwerk Cittaslow Ambassadeurs in 2023 (vervolg in 2024) wordt verdere samenwerking gestimuleerd. Het actief betrekken van ondernemers in grensoverschrijdende ondernemersnetwerken laat inmiddels zien dat ondernemers meerwaarde van deelname in deze netwerken zien. Ook wordt de samenwerking tussen de gemeente en de Stichting Ondernemers Eijsden-Margraten en andere ondernemersverenigingen voortgezet en krijgt deze inmiddels verder vorm en inhoud.
Een ander belangrijk aandachtspunt is veiligheid op bedrijventerreinen. Het certificaat Keurmerk Veilig Ondernemen 2024-2026 is opnieuw behaald voor de bedrijventerreinen Aan de Fremme, Zoerbeemden en Gronsveld. Uitbreiding met het Retailpark Gronsveld is opgestart. Inmiddels is ook bijzondere aandacht voor veiligheid van bedrijven in het buitengebied.
Gebiedsdifferentiatiekaart
De gebiedsdifferentiatiekaart volgt uit het vastgestelde manifest Buitengewoon buitengebied. De gebiedsdifferentiatie gaat in op wat we kenmerkend vinden aan ieder landschapstype en hoe de gemeente Eijsden- Margraten haar doelen uit het manifest per landschapstype gaat bereiken. Het product is een kaart met daarop de in het manifest beschreven ruimtelijke ambities weergegeven met een vertaling waar welke (on) mogelijkheden zijn. Dit is uitgewerkt op gronden in eigendom van de gemeente, maar ook de overige (natuur) gebieden en landschappelijke kwaliteiten van ieder landschapstype.
Begin 2023 hebben we de raad geïnformeerd over de aanpak en de opzet tot dan toe en de dilemma’s waar we tegen aan liepen. De Stuurgroep Buitengewoon Buitengebied is eveneens geïnformeerd en het plan is bediscussieerd. De concept kaarten zijn in ambtelijk teamverband getoetst aan bestaande casussen om te bepalen of de kaarten bijdragen aan het doel. Aan de hand van de bevindingen worden de kaarten in 2024 aangepast.
Landschapsfonds
De gemeente Eijsden- Margraten is een groene, landschappelijk fraaie gemeente. De gemeente heeft een omvangrijk buitengebied waarin wordt gewoond, gerecreëerd en gewerkt.
Natuurterreinen zijn in eigendom van terreinbeheerders of particulieren. Dit buitengebied is 60% agrarisch en staat de laatste jaren volop in de belangstelling maar kent een verarming van het aantal landschapselementen. In het manifest Buitengewoon Buitengebied heeft de gemeenteraad van Eijsden-Margraten beschreven dat we streven naar een uitbereiding van ons groenblauwe landschappelijke raamwerk, met meer authentieke landschapselementen en betere ecologische verbindingen zodat ons kleinschalige landschap wordt versterkt. Om invulling te geven aan de wens van de Raad voor een uitbereiding van ons groenblauwe landschappelijke raamwerk kijken we naar mogelijke realisatie strategieën en financieringsbronnen. De gemeente heeft geen rol in de realisatie N2000 of het natuurnetwerk, wel in landschappelijke verfraaiing. Nieuwe landschapselementen komen op gronden van de gemeente of van derden. De aanleg van kleine landschapselementen is een eenmalige uitgave en daarna volgt beheer, hier is een incidentele en structurele financiële structuur voor nodig. We zijn deze financiële structuur aan het bouwen inclusief een juridische onderlegger.
De Gemeenteraad heeft het landschapsfonds en verordening aanleg landschapselementen in september 2023 vastgesteld waarna ook is gestart met de werving van deelnemers. In 2024 wordt werving van nieuwe aanplantprojecten doorgezet.
Herijking waardevolle en monumentale bomen
10 jaar na vaststelling van het beleid ten aanzien van waardevolle en monumentale bomen heeft de gemeenteraad ons opdracht gegeven het beleid te herzien en de lijst van Waardevolle en monumentale bomen te herijken. De concept versie is ondertussen gereed. In 2024 wordt deze vervolmaakt.
Openbare ruimte als visitekaartje
Dagelijks is onze buitendienst druk doende de openbare ruimte te verzorgen zoals de raad dit graag ziet, niveau b. Plantsoenen worden onderhouden door de MTB, gazons worden gemaaid door een hiervoor ingeschakelde aannemer en de bermen worden conform het bermbestek gemaaid. Binnen de openbare ruimte wordt de mogelijkheid tot extra aanplant van bomen optimaal benut. Daarnaast wordt gewerkt aan een groenstructuurplan voor het groen binnen de bebouwde kom. Dit plan is naar verwachting eind 2024 gereed.
Maasontwikkeling in relatie tot hoogwaterproblematiek 2021
Het start document voor de MIRT-verkenning is in 2023 door de minister goedgekeurd. De MIRT-verkenning is eind 2023 formeel gestart met een kennisgeving. In 2024 en 2025 worden de verschillende maatregelen onderzocht in relatie tot de opgaven en kansen in het gebied van het Zuidelijk Maasdal. Partijen – ministerie, Rijkswaterstaat, Waterschap Limburg, provincie, gemeente Maastricht, gemeente Meerssen en Eijsden-Margraten – werken aan een samenwerkingsovereenkomst voor de verdere stappen van het proces.
Stikstof
Medio 2022 kondigden de Minister van Stikstof en de minister van landbouw het plan van aanpak aan rondom stikstof alsmede de perspectievennota voor de landbouw. Dit leidde in Nederland tot hevige discussies en protesten. Adviseur Remkes is ingeschakeld om uit de impasse te geraken. Een en ander heeft ertoe geleid dat iedere provincie haar eigen aanpak zal formuleren en een aanspraak zal doen op het budget van € 24 miljard. Het rijk zal een aanpak formuleren voor de generieke stikstofopgave. De provincie Limburg heeft in maart een plan van aanpak geformuleerd en zal voor 1 juli een plan van aanpak indienen en een aanspraak doen op een gedeelte van € 24 miljard om de stikstof aanpak in Limburg te realiseren. Hiertoe zijn vier deelgebieden aangemerkt en wordt per deelgebied de informatie opgehaald via ontwerpateliers. Samen met de gemeente Beekdaelen zal Eijsden-Margraten het middengebied hierin vertegenwoordigen.