Programma 1: Mens & Samenleving

 

Wij leven in een tijd van fundamentele veranderingen in de samenleving. De verzorgingsstaat met verzekerde rechten op overheidsvoorzieningen verandert naar een samenleving met meer zelfredzame mensen die eigen verantwoordelijkheid mogen en moeten nemen voor zichzelf en hun (sociale) omgeving. Hoewel deze veranderende samenleving de nodige onzekerheid met zich meebrengt – ook voor onze inwoners – biedt het ook kansen. Onze gemeente heeft een sterke culturele identiteit, een rijk verenigingsleven en goede (algemene)voorzieningen. Door actieve en zelfredzame inwoners kan de aanwezige kracht maximaal worden benut. Een goede kwaliteit van leven voor al onze inwoners in een inclusieve samenleving* is ons streven, hetgeen naadloos aansluit bij het Cittaslow- gedachtegoed en Dicht bij het Leven- filosofie. 

*Een inclusieve samenleving is een samenleving waar iedereen tot zijn recht kan komen. Het maakt niet uit welke culturele achtergrond, gender, leeftijd, talenten of beperkingen iemand heeft. Iedereen neemt op een gelijkwaardige manier deel aan de maatschappij.

 

Voortgang programma 1

De afgelopen periode hebben we binnen het programma Mens & Samenleving zwaar ingezet op monitoring. Dit heeft als bijkomstig voordeel dat er t.a.v. de budgetten en de P&C-cyclus enige rust is ontstaan waardoor prognoses niet of nauwelijks meer afwijken. Waar verschillen ontstaan zijn deze goed uit te leggen en te verklaren.  Daarnaast zijn ook verschillende bezuinigingen alsook beheersmaatregelen ingevoerd om de financiële situatie te kunnen stabiliseren.  Op de meeste onderdelen worden op dit moment echter geen grote verschillen verwacht t.o.v. de vastgestelde begroting.

Ten aanzien van jeugd constateren we wederom dat we onevenredig hard getroffen worden door de huidige invulling van het woonplaatsbeginsel waardoor we als gemeente financieel verantwoordelijk zijn voor de verblijfsarrangementen waarbij ook voogdij een rol speelt. Vanaf 01-01-2022 wijzigt dit woonplaatsbeginsel in het voordeel van onze gemeenten en zullen de kosten (maar ook inkomsten) die hiermee samenhangen fors lager zijn. Het grote voordeel hiervan is dat de invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel ons (financieel) risico op dit onderdeel aanzienlijk verkleint en is ook zeker de verwachting dat dit een financieel voordeel heeft omdat ons eigen risico en aandeel hier in dan zal wegvallen. Op dit moment wordt er begrotingstechnisch een tekort van circa € 600.000 verwacht voor wat betreft de Jeugdwet. Hiertegenover wordt wel een compensatie verwacht vanuit de afsluitende compensatieregeling van het Rijk van ongeveer hetzelfde bedrag. In deze eerste  bestuursrapportage vind er daarom ook geen bijraming plaats t.a.v. de budgetten. In de tweede bestuursrapportage en in onze periodieke Raadsinformatiebrieven zullen we u verder informeren over de ontwikkelingen t.a.v. budgetten Jeugd en Wmo. Dit omdat er dan ook meer inzicht is in de compensatieregeling jeugd, de mogelijk extra middelen vanuit de meicirculaire, de effecten van de Corona-crisis op onze cliënten alsook de trendontwikkelingen Jeugd en Wmo. 

Verder goed om te benoemen is dat zowel voor de Wmo als voor de Jeugdwet inmiddels diverse inkooptrajecten opgestart zijn om t.a.v. de inkoop van maatwerk door te kunnen ontwikkelen. Hiervoor zijn diverse regionale projectgroepen gestart waar ook de gemeente Eijsden-Margraten aan deelneemt. Het doel van deze inkooptraject is om de transformatie binnen het sociaal domein verder vorm te geven.

Per 01-01-2021 is de vroegsignalering t.a.v. schuldhulpverlening ingevoerd. Dit betekent dat gedurende 2021 zorgverzekeraars, energieleveranciers, watermaatschappijen en woningcoöperaties signalen t.a.v. betalingsachterstanden moeten doorgeven aan de gemeenten zodat mogelijke schuldenproblematiek in een vroeg stadium voorkomen kan worden. De gemeente Eijsden-Margraten heeft een groot deel van dit proces inmiddels ingericht en de verwachting is dat dit medio 2021 wordt afgerond. 

De MTB biedt als Sociale Werkvoorziening begeleiding aan een aantal begeleid werktrajecten voor inwoners van onze gemeente. Vanwege een wijziging in het exploitatieresultaat van de MTB worden de kosten die samenhangen met de trajecten voor onze burgers in rekening gebracht. Dit wordt bijgeraamd in de Burap onder de post gemeentelijke bijdrage SW'ers ad € 48.962.

Helaas moeten we a.d.h.v. diverse signalen die binnenkomen bij ons Sociaal Team ook vaststellen dat de Corona-crisis een negatief effect heeft op het welzijn van onze burgers, cliënten en jeugdigen. Dit zijn helaas mondiale ontwikkelingen die in meer of mindere mate een effect zal hebben op het welzijn van onze burgers. Aangezien de crisis nog steeds in volle gang is, is het nog niet concreet duidelijk welke (financiële) gevolgen dit op (langere) termijn heeft.  Uiteraard zullen wij hier als gemeente op monitoren.

Op 18 maart j.l. heeft de Raad ingestemd met het voorstel om uit te treden uit de GR SZMH (Gemeenschappelijke Regeling Sociale Zaken Maastricht-Heuvelland) en de uitvoering van de Participatiewet terug te halen naar Eijsden-Margraten en vanaf 1 juli de dienstverlening t.a.v. Participatiewet voor onze inwoners weer zelf te verzorgen. Inmiddels is het treffen van voorbereiding in volle gang.  Denk hierbij aan bemensing van de eigen uitvoeringsorganisatie, het vormgeven van de processen werk, inkomen en (financiële)administratie, het inrichten van een geautomatiseerd systeem voor de verwerking van alle gegevens, het genereren van de juiste sturings- en verantwoordingsinformatie, het inrichten van de bedrijfsvoering voor de ondersteuning en nieuwe samenwerkingsafspraken met de reeds bestaande ketenpartners Podium24, Annex en Mtb.  Deze voorbereidingen worden  projectmatig aangepakt  Via een separate Raadsinformatiebrief zult u geïnformeerd worden over de voortgang van het project implementatie Participatiewet.

De gemeente heeft voor het opvangen van de effecten van de Coronacrisis meerdere projecten opgestart. Vanuit de 3 pijlers Herstel - Hervorming - Verbinden wordt de aanpak voor de verschillende doelgroepen vormgegeven. De doelgroepen zijn hierbij ingedeeld in het Verenigingsleven, Kunst en Cultuur, Onderwijs en specifieke doelgroepen Samenleving & Economie. Deze benaderingswijze is gekozen om zo op een optimaal mogelijke wijze de gewenste resultaten te halen. De projecten waartoe de raad heeft besloten worden inmiddels opgestart.

 

 

1.0 Prioritair thema: Lifestyle

Omschrijving

Een goede kwaliteit van leven voor al onze inwoners in een inclusieve samenleving is ons streven waar iedereen mag en kan meedoen en waarin sprake is van een inclusieve economie. Dit sluit naadloos aan bij het Cittaslow-gedachtegoed dat we voor ogen hebben. Een gedachtegoed waarin we binnen de maatschappelijke ontwikkelingen en de behoeften van onze inwoners en gemeenschappen verder bouwen aan een veerkrachtige en vitale samenleving.

Vanuit deze optiek wordt vanaf 2020 nadrukkelijk accent gelegd op het thema positieve gezondheid gericht op het versterken van de individuele en collectieve kracht waarin de individuele gezondheid, welzijn en participatie centraal staat. Daarnaast komt binnen dit thema het accent te liggen op gezonde voeding geënt op het stimuleren van bewust consumeren en produceren.
Rondom het programma Lifestyle staan we voor de volgende uitdagingen:

  • Jongeren aan het bewegen krijgen/houden en gezonde voeding stimuleren
  • Ouders bewust maken van gezonde levensstijl
  • Vitaliteit en gezondheid ouderen stimuleren
  • Zelfredzaamheid versterken en actieve deelname aan c.q. participeren in de culture, sociale, natuurlijke omgeving stimuleren
  • Faciliteiten bieden t.b.v. bewegen en ontmoeten in en rondom de kernen
  • Stimuleren van een inclusieve economie/gemeenschap, waarin ieder waarde kan toevoegen
  • Producenten, leveranciers en maatschappelijk middenveld een actieve bijdrage laten leveren aan een gezonde leefstijl en voeding met aandacht voor gezonde scholen, gezonde winkels, gezonde kantines en gezonde restaurants waarbij lokaal voedsel de basis vormt
  • Toerisme en immaterieel erfgoed laten aansluiten bij de ambities van de prioritaire thema’s en de ambitie dat de gemeenschap Eijsden-Margraten in 2024 Cittaslow ademt.

Ontwikkellijnen
Om een antwoord te geven op de geschetste opgaven komt de focus te liggen op de volgende ontwikkellijnen:

  1. We streven naar een hogere positieve gezondheid (‘’hoofd‘’) met als doel dat iedere burger weet waar hij/zij zorg/hulp kan vinden en deze ook kan krijgen.
  2. We bevorderen het bewegen (‘’lichaam’’) met als doel dat eenieder op eigen wijze in beweging komt voor de gezondheid van zichzelf en eventueel voor anderen en de omgeving.
  3. We faciliteren het invulling geven aan een zinvolle tijdsbesteding (‘’handen‘’) met als doel dat eenieder op eigen wijze bijdraagt aan de gemeenschap Eijsden-Margraten, via werk, vrijwilligerswerk, verenigingsleven, of anderszins.
  4. We stimuleren het bewuster produceren en consumeren van producten (‘’hart’’), zodat ondernemers en producenten als ook consumenten zich meer dan nu, bewust zijn van de maatschappelijke impact van zijn of haar koop (consumptie)gedrag.

Wat willen we bereiken?

1.0.1 Bevorderen van positieve gezondheid gericht op bewegen, vitaliteit en participeren

Wat gaan we ervoor doen in 2021?

1.0.2 Stimuleren lokale voedsel economie

Wat gaan we ervoor doen in 2021?

1.0.3 Stimuleren van bewuste productie en consumptie

Wat gaan we ervoor doen in 2021?

1.1 Kerntaak: Sociaal Domein

Het Sociaal Domein gaat over mensen en hun directe omgeving, niet om producten en diensten en niet over het toepassen van protocollen en uitvoering van de regels van “het systeem”. De inwoners staan centraal. Zij hebben een belangrijk aandeel in het oplossen van problemen en de regie daarover. Daar waar nodig vindt ondersteuning plaats. Het ondergeschikt maken van het systeem aan het belang van de inwoner en de directe omgeving is de basis van een toekomstbestendig en dus ook een financieel gezond Sociaal Domein.

Er zullen altijd mensen zijn die tijdelijk of permanent niet zelfredzaam zijn en geen regie over hun leven kunnen voeren. Deze mensen moeten wij blijven ondersteunen en een vangnet blijven bieden. In dat geval zorgen wij voor kwalitatief goede hulp en ondersteuning.

1.1.1 Budgettair neutrale uitvoering Wmo, Participatiewet en Jeugdwet

1.1.2 Ondersteunen kwetsbare inwoners

1.1.3 Maatschappelijke vraagstukken

1.1.4 Eigen kracht van onze inwoners

Financiële afwijkingen

1.1 Sociaal Domein
Onderwerp B/L 2021 2022 2023 2024 I/S
Mee (+) tegenvaller (-)
Autonome ontwikkelingen
gemeentelijke bijdrage SW'ers L € -48.962 I
I
Totaal € -48.962 - - -
Besluiten
Indexatie WMO hulpmiddelen L € -6.600 I
Aframing conform de bijgestelde begroting van Omnibuzz L € 47.916 I
Indexering MEE L € -4.915 I
Aanpak dak en thuisloosheid L € -32.051 I
Totaal € 4.350 - - -
Bijstelling bestaand beleid
Totaal - - - -
Totaal € -44.612 - - -

Toelichting

Autonome ontwikkelingen

Bijdrage SW'ers
In de begroting 2021 is per abuis vergeten de bijdrage voor, vanuit onze gemeente te werk gestelde medewerkers,  bij de sociale werkvoorziening MTB op te nemen. 

Besluiten

Indexatie WMO hulpmiddelen
In de periode 1 januari 2021 tot 1 juli 2021 is er een onderhandse overeenkomst gesloten met de huidige leverancier ter overbrugging naar de nieuwe contracten. Daarbij is een tariefsverhoging van 22% doorgevoerd. Onderzoek wees uit dat deze verhoging reëel was omdat de tarieven 2020 inmiddels ruim onder het marktniveau lagen.
Daarnaast zien we de laatste jaren een schommeling in de gerealiseerde uitgaven op de WMO hulpmiddelen wat maakt dat het nu moeilijk te voorspellen is wat de hulpmiddelen dit jaar in totaal gaan kosten. Om die reden wordt voorgesteld € 6.600 bij te ramen. 

Omnibuzz
Op basis van de bijgestelde begroting 2021 van Omnibuzz is er een voordeel voor onze gemeente te verwachten van € 47.916. Dit voordeel wordt voornamelijk door een verwachte daling van de vervoerskosten.

MEE
Bij het opstellen van de gemeentelijke begroting 2021 was de indexering van MEE nog niet bekend. Thans wordt deze in deze 1 burap bijgeraamd.

Dak-en Thuisloosheid
Via de decembercirculaire 2020 is € 32.051 beschikbaar gesteld voor brede aanpak dak- en thuisloosheid. Dit bedrag dient van de decembercirculaire afgezonderd te worden ten behoeve van het Regioplan Beschermd Thuis.

1.2 Kerntaak: Vitale inwoners en gemeenschappen

Een sterke gemeenschap met vitale inwoners onderscheidt zich door de aanwezigheid van een grote individuele en collectieve kracht. Mede daardoor ontstaat er een breed pallet aan algemene voorzieningen en activiteiten. Deze ontstaan vaker door burgerinitiatieven waarbij enthousiaste vrijwilligers een trekkersrol nemen. Mensen vallen niet buiten hun gemeenschap door ziekte, beperking, gebrek aan middelen of bijvoorbeeld een andere achtergrond. Recht op gezond en veilig leven is een van de fundamentele rechten van elk mens. Bescherming, bewaking en bevordering van en gezond en veilig leven voor al onze inwoners behoort tot onze basistaken. Speciale aandacht daarbij verdienen onze inwoners in een kwetsbare positie. Een gezond en veilig leven is ook een belangrijke factor voor de verhoging van de zelfredzaamheid en bevordert de actieve participatie aan de maatschappij.
Duurzame en toekomstbestendige sport- beweeg- cultureel-maatschappelijke-en onderwijsactiviteiten en accommodaties vormen het fundament voor goede kwaliteit van leven in onze gemeente.

1.2.1 Eigen verantwoordelijkheid

1.2.2 Gelijke kansen inwoners om mee te doen in de samenleving

1.2.3 Gelijke kansen inwoners op ontwikkelen talent en gezond/veilig leven

1.2.4 Kwaliteit accommodaties

Financiële afwijkingen

1.2 Vitale inwoners en gemeenschappen
Onderwerp B/L 2021 2022 2023 2024 I/S
Mee (+) tegenvaller (-)
Autonome ontwikkelingen
Totaal - - - -
Besluiten
Aanleg skatebaan investering € 45.000
Totaal - - - -
Bijstelling bestaand beleid
Totaal - - - -
Totaal - - - -

Toelichting

Besluiten

Skatebaan
Ten behoeve van de aanleg van een skatebaan in Eijsden dient door uw raad een krediet ter grootte van € 45.000 te worden gevoteerd. De kapitaallasten ad. € 1.800 kunnen worden gedekt uit onderuitputting van kapitaallasten overige projecten. Dit is verwerkt in de budget neutrale raadswijziging.

1.3 Kerntaak: Culturele identiteit

Materieel en immaterieel cultureel erfgoed heeft de functie van ‘sociaal cement’: het verstevigt de sociale cohesie in een gemeenschap. Het is wat mensen met elkaar bindt. Cultureel erfgoed draagt bij aan de identiteit en het karakter van de gemeente. Erfgoed biedt ook kansen: het draagt bij aan hoogwaardig toerisme, wat op zijn beurt weer economische groei bevordert. Daarnaast draagt cultureel erfgoed bij aan een prettig woon- en leefklimaat in onze gemeente.

1.3.1 Behoud kernkwaliteiten fysieke leefomgeving

1.3.2. Versterken Cultureel erfgoed

1.3.3 Rekening houden met gebouwd erfgoed

Wat mag het kosten Programma 1: Mens & Samenleving

Wat mag het kosten? Primitief Begr.wijz. Begroting Begr.wijz. Begroting 2021
1. Mens & Samenleving Begroting 2021 NW Burap 1 Na Burap 1
Saldo beleidsveld 1.0 Prioritair thema Lifestyle -€ 103.500 € 0 -€ 103.500 € 0 -€ 103.500
Saldo beleidsveld 1.1 Sociaal Domein -€ 11.078.666 -€ 1.093.382 -€ 12.172.048 -€ 44.612 -€ 12.216.660
Saldo beleidsveld 1.2 Vitale inwoners en gemeenschappen -€ 3.603.093 -€ 39.675 -€ 3.642.768 € 0 -€ 3.642.768
Saldo beleidsveld 1.3 Culturele identiteit -€ 230.367 -€ 106.680 -€ 337.047 € 0 -€ 337.047
Saldo beleidstaak vóór bestemming -€ 15.015.626 -€ 1.239.737 -€ 16.255.363 -€ 44.612 -€ 16.299.975
Mutaties reserves € 149.848 € 2.045.406 € 2.195.254 € 0 € 2.195.254
Saldo beleidstaak na bestemming -€ 14.865.778 € 805.669 -€ 14.060.109 -€ 44.612 -€ 14.104.721